Inbouwspots geven een strak plafond en licht dat precies valt waar je het wilt hebben. Geen hanglampen die in de weg zitten, maar kleine lichtpunten die bijna in het plafond verdwijnen. Het resultaat ziet er eenvoudig uit, maar achter dat plafond gebeurt meer dan je denkt. Een elektricien kijkt niet alleen naar waar de spots komen, maar ook naar de bekabeling, de ruimte boven het plafond en hoe het licht in de kamer valt. Hieronder lees je waar het bij het inbouwen van LED-spots om draait.
Eerst een plan, dan boren
Het is verleidelijk om spots in een net raster over het plafond te verdelen, maar dat levert niet altijd prettig licht op. Een goed lichtplan houdt rekening met de functie van de ruimte. Boven een aanrecht wil je genoeg licht om te werken, zonder dat je in je eigen schaduw staat. In een woonkamer gaat het meer om sfeer en om licht dat een schilderij of een kast net iets extra aandacht geeft. Door vooraf te bepalen wat je in elke zone wilt, voorkom je dat je later gaten moet dichtmaken.
Bij Vonkstra Elektra begint het installeren van verlichting daarom met een lichtplan. Daarin komen spots, hanglampen en andere lichtpunten samen, met aandacht voor samenhang tussen de lichtbronnen in plaats van losse lampen, en met lichtpunten op plekken waar ze schaduw voorkomen.
Wat er boven het plafond gebeurt
Een inbouwspot heeft inbouwdiepte nodig. Bij een verlaagd plafond van gipsplaat is dat meestal geen probleem, bij een betonnen plafond ligt het anders. Een elektricien controleert hoeveel ruimte er is, of er leidingen of balken lopen op de plek van de spots en hoe de kabels het best kunnen worden doorgetrokken. Ook de warmte speelt mee. LED wordt minder warm dan halogeen, maar de driver en de armatuur moeten wel geschikt zijn voor de plek waar ze komen, zeker als er isolatiemateriaal boven het plafond ligt.
Dimmen en schakelen
Dimbare verlichting maakt een ruimte flexibeler: fel licht als je kookt of opruimt, zacht licht aan het eind van de avond. Niet elke LED-spot werkt met elke dimmer. Een combinatie die niet bij elkaar past, kan gaan flikkeren of zoemen. Een elektricien kiest de dimmer daarom op de spots af. Daarnaast is het handig om spots in groepen te schakelen, zodat je bijvoorbeeld de spots boven de eettafel los van de rest aan kunt zetten. Wie verder wil, kan kiezen voor slimme verlichting die je met een app of schakelaar in scènes bedient.
Badkamer en buiten
In een badkamer of op een overkapping zijn de eisen anders. Daar moet de verlichting spatwaterdicht zijn, met een beschermingsgraad die past bij de zone waarin de spot komt. Dicht bij de douche gelden strengere eisen dan bij de deur. Een elektricien weet welke armaturen op welke plek zijn toegestaan en zorgt dat de aansluiting in vochtige ruimtes veilig is.
Veilig aansluiten en opleveren
Nieuwe lichtpunten betekenen vaak ook extra belasting op een groep. Een vakman kijkt of de groepenkast dat aankan en of de verlichting op een logische groep komt. Na de installatie wordt alles getest, zodat je weet dat de spots, dimmers en schakelaars goed werken. Vonkstra Elektra uit Utrecht, te vinden op vonkstraelektra.nl, werkt met materiaal van bekende merken als ABB, Hager en Schneider Electric en volgt een vaste werkwijze van advies en uitvoering tot testen en oplevering. Zo heb je aan het eind niet alleen mooie spots, maar ook een installatie waar je op kunt vertrouwen.